سند چشم انداز 20 ساله کشور

محمدباقر مراديان مطلق

دانشجوى كاردانى رشته مرتع

مجتمع آموزش جهاد كشاورزى استان خراسان رضوى

 چكيده:

 با توجه به اينكه 23 اقليم ايران خشك و نيمه مى‏باشد و اكثر مراتع كشور واقع در اين اقليم به لحاظ شكنندگى آكوسيستم مناطق خشك و عدم رعايت ظرفيت چرا دچار تخريب شديد قرار گرفته لزوم اجراى طرح‏هاى مرتعدارى به منظور اصلاح و توسعه اين مراتع به هدف افزايش توليد علوفه به تبع آن توليد فرآورده‏هاى دامى و همچنين حفاظت خاك و آب جهت دستيابى به توسعه پايدارى بيش از پيش اهميت دارد در اين راستا طرح مرتعدارى كلاته‏هاى على آلو در فاصله 35 كيلومترى شهرستان اسفراين را اجرا نمودايم. مساحت منطقه طرح 618 هكتار است كه كليه مساحت و فوق طرح ذخيره نزولات آسمانى همراه با بذرياتى مى‏باشد.

 كه پروژه فوق و استراحت بعد از عمليات در منطقه طرح به مدت 2 سال اجرا خواهد شد.

 كه گونه‏هاى گياهى جهت بذرياتى با توجه به وضعيت منطقه به شرح ذيل هستند

 - گونه Arti siu.her.db )درمنه(

 - گونه SalSol.np)شور(

 - گونه Agropyrun )آگروپيرون( كه گونه غالب منطقه شور و درمنه است.

 كه در اين طرح جهت ترازيابى خطوط منحنى از دوربين نقشه بردارى استفاده و جهت انجام عمليات فارو از گاو آهن بدون برگردان نك خيش با فواصل 5 مترى صورت گرفته است.

 براساس محاسبات انجام شد محدوده طرح قادر است علوفه مورد نياز 100 واحد دامى را براى مدتى مدت 8 ماه از مال تامين نمائيد و مدت 4 ماه از محل تپى چرو گاه و كلش غلات و محصولات صيفى تامين مى‏گردد. و در زمستان از علوفه دستى جهت تعليق دام مورد استفاده قرار مى‏گيرد.

  واژه‏هاى كليدى:  اصلاح مراتع - توسعه مراتع - ظرفيت توليد - مراتع منطقه خشك و نيمه خشك - درمنه - شور - آگروپيرون

توان تولید و باروری خاك از فرایندهای فیزیكی، شیمیایی و بیولوژی خاك است. توازن پایدار این فرایندها به همراه مدیریت مناسب بهره برداری از خاك موجب تداوم باروری میشود؛ هر گونه اقدام در جهت بر هم زدن این تعادل اثراتی جبران ناپذیر به دنبال دارد. از طرفی افزایش جمعیت با نرخ بیش از 2درصد در درازمدت شرایطی ناپایدار به وجود خواهد آورد. در بسیاری از كشورها، برای 50 تا 100 سال آینده، تولیدات كشاورزی باید دست كم سالانه 3 درصد رشد داشته باشد. تحقق این اهداف نیاز به بهرهبرداری بیشتر از مواد غذایی خاك دارد. مشكل اساسی رسیدن به این مقدار رشد در تولیدات كشاورزی میباشد كه در آن كمیت منابع محیط و ظرفیت تولید اراضی و منابع آبی حفظ شود. مدیریت پایدار منابع و كاربرد فناوری مناسب در ارتباط با بهره وری از منابع آب و خاك و منابع غذایی باید به گونه ای باشد كه هدف فوق تحقق یابد.  حاصلخیزی خاك توصیف كننده توانایی و قابلیت خاك برای تامین شرایط رشد پایا، بهینه و مطلوب گیاه است. در گذشته حاصلخیزی خاك، صرفاً تامین نیاز عنصری NPK بوده است. پس از آن اهمیت ماده آلی مورد توجه قرار گرفت و سرانجام بحث ریزمغذیها مطرح شد. سپس سیستم دینامیكی زیستی (Biodynamic System) مورد بررسی قرار گرفت كه توسط دانشمندی آلمانی به نام Roudolph Steuner ارائه شد و كشاورزی به عنوان یك سیستم پایدار درون اكوسیستم معرفی گردید و نام آن از واژه یونانی «بیو» كه به معنی «انرژی زیستی» است، گرفته شده است. در این سیستم جانوران به عنوان یك قسمت از اكوسیستم كشاورزی در نظر گرفته شده اند. استانداردهای بیودینامیك محدودتر از كشاورزی آلی بود و در كشاورزی بیودینامیك متدهایی شبیه به هومیوپاتی كنونی رایج بوده است و سرانجام بحث كشاورزی آلی مطرح شد (Smith ، 2002).

هر چند استفاده از كودهای معدنی ظاهراً سریعترین و مطمئن ترین راه برای تامین حاصلخیزی خاك به شمار میرود، لیكن هزینه های زیاد مصرف كود، آلودگی و تخریب محیط زیست و خاك، نگران كننده است. بنابراین، استفاده كامل از منابع گیاهی غذایی قابل تجدید موجود (آلی و بیولوژیكی) به همراه كاربرد بهینه ای از مواد معدنی، نقش مهمی در جهت حفظ باروری، ساختمان و فعالیت حیاتی خاك ایفا میكند. در ایران با اقلیم غالب خشك و نیمه خشك نه تنها خاكها عموماً از نظر مواد آلی فقیر بوده (كمتر از یك درصد) بلكه به جهت بالا بودن دما، ثابت نگهداشتن و حفظ مقدار ماده آلی خاك بسیار دشوار میباشد.

 (پایان قسمت اول)

توليد محصول در شرايط خشكسالي و مديريت منابع آب از مهمترين مشكلات كشاورزي در چند سال اخير بوده است. خاكپوش ها موادي پوششي هستند كه به سطح خاك اضافه مي شوند. مواد مختلفي با توجه به هدف و موقعيت جغرافيايي منطقه، براي اين منظور استفاده مي گردد. در اين آزمايش اثر خاكپوش هاي مختلف معدني، كود دامي، كلش، پلي اتيلن،  به همراه شاهد، بدون استفاده از خاكپوش، بر روي جوانه زني، وزن خشك زيتوده و عملكرد وش پنبه ( رقم ورامين) در منطقه كرمان مورد بررسي قرار گرفت. طرح پايه بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار جهت اندازه گيري وزن خشك زيتوده و با چهار تكرار و در دو دور آبياري 7 و 14 روز جهت اندازه گيري عملكرد محصول پنبه استفاده گرديد. درصد سبز شدن براي تيمار هاي M₀، M₁،  M₂، M₃ و M₄ به ترتيب 8/50، 3/68، 8/70، 5/52 و 8/65 درصد  و ميانگين وزن خشك زيتوده به ترتيب برابر 24/300، 48/330، 08/460، 24/435 و 08/514 گرم در هر كرت آزمايشي بوده است. تيمار خاك پوش پلي اتيلن بيشترين اثر و بين دو تيمار كود دامي و كلش و دو تيمار ماسه و شاهد اختلاف معني دار آماري با آزمون دانكن مشاهده نگرديد ميانگين عملكرد كل در دور آبياري 7 روز براي تيمار هاي شاهد، ماسه، كلش، كود دامي و پلي اتيلن به ترتيب 756، 783، 6/925، 6/1141، 8/1374 گرم در هر كرت آزمايشي بود، درحاليكه  تيمار پلي اتيلن بيشترين اثر را داشته است ولي در مقايسه ميانگين ها با آزمون دانكن اختلاف معني داري بين آنها مشاهده نگرديد. ميانگين عملكرد كل در دور آبياري 14 روز براي تيمار هاي فوق به ترتيب 8/577، 6/547، 2/745، 5/1033 و 8/1130 گرم بوده است. بين تمامي تيمار ها با شاهد اختلاف معني داري در مقايسه ميانگين با آزمون دانكن وجود داشت. در جمع بندي نتايج مي توان گفت كه با استفاده از انوع خاكپوش مي توان عملكرد توليد محصول را به طور معني داري همزمان با كاهش مصرف آب افزايش داد.

واژه هاي كليدي: خاكپوش، پنبه، كلش، ماسه، كود دامي، پلي اتيلن،

I dreamed I had an interview with god

خواب ديدم در خواب با خدا گفتگويي داشتم

  God asked

خدا گفت

So you would like to interview me

پس مي خواهي با من گفتگو کني

I said ,If you have the time

گفتم اگر وقت داشته باشيد

God smiled

خدا لبخند زد

My time is eternity

وقت من ابدي است  

What questions do you have in mind for me

چه سوالاتي در ذهن داري که مي خواهي از من بپرسي 

What surprises you most about human kind

چه چيز بيش از همه شما را در مورد انسان متعجب مي کند

Part 2.

Sandy desertification through wind erosion

In the North China the main land degradation is sandy desertification caused by wind erosion, which covers about 379,600 km² and mainly distributed in the arid and semi-arid zones where the annual rainfall is below 500 mm. In those areas the land surface is mostly composed of sandy and gritty deposition. Drought season beings synchronously with wind season so that the spread of sandy desertified land will occur immediately so long as the land surface is disturbed by human activities.

On the basis of extensive field investigation and remote sensing data of different period, we established a preliminary degree classes and index system of sandy desertification and developed a suitable method for remote sensing monitoring and assessing on sandy desertification. The results indicate that during last 5 decades the sandy desertification in the North China has been caused mainly by irrational human economic activities, and the growth rate of desertified land has being increased decade by decade like as the annual spread area has increased from 1,560 km² of during 1950's and middle 1970's to 2,100 km² of between middle 1970's and late 1980's, to 2,460 km² of among late 1980's and middle 1990's. From the viewpoint of property, the development during 1950-1970 had been characterized mainly by dune-field formed because the moderate(M) desertified land had developed to very severe(VS) one, while in recent decade it had been characterized by serious wind erosion in new reclaimed land and rangeland because of over-cultivation and over-grassing. The sandy desertified land in the North China are mainly distributed in (a) agro-pastoral areas in the semi-arid region - about 40.5% of total sandy desertified land, (b) desert steppe areas in the semi-arid region - about 36.5% and (c)marginal oases and lower reaches of inland river in the arid region - about 23%. View the situation as a whole, the degree of desertified land has become more serious as the results of development through slight to very severe degree. According to the statistics of desertified land areas with different landuse purposes, the human impacts of contributing to sandy desertification in the North China were as 25% of over-cultivation, 28% of over-grassing, 32% of over gathering firewood and 8% of mis-used water resources and 1% of engineering factors, occupied 94% of causes for the sandy desertification. With the human impacts the limited rainfall and dynamic wind also played a key role, especially during drought.

 Part 1.

Wang Tao and Wu Wei

Institute of Desert Research,

Chinese Academy of Sciences,

Lanzhou, 730000

Introduction

Desertification is one of most serious environmental and social-economic problem in the world, which has been suffering China for a long time. Desertification brought about environmental deterioration and land degradation, which caused heavy losses of economy. Therefore, it is very necessary to carry out project for combating desertification. According to research and practices for nearly 20 years, we consider that the desertification is land degradation mainly resulted from interaction between excessive human activities and vulnerable environment (Zhu Zhenda et al., 1989) The causes leading the land to be desertified may be of varied description, but there are two most important factors can be recognized what we called both ‘natural factor’ and ‘human factor’. The combining actions of those factors are the major causes for sandy desertification, and the human factor is more important than the natural one. So what we have been thinking that it is high possibility to combat desertification just based on the fact that we can manage the human impacts on the process of desertification, because we nearly can do no thing to change the natural impacts. During last 5 decades, the desertified land has expanded continually in the China, which total area has reached over 861,600 km² by end of 1980's. But some successful models of combating desertification have improved that where the reasonable landuse has been adopted over some years, the sandy desertified land has reversed and can be use again for more effective farming or grassing. Actually, where some preventing and combating measures have been adopted over decade, the desertified land has decreased. For example, according to the remote sensing monitoring result of the Mu Us Sandy Land, the desertified land has decreased from 32,590 km² in 1987 to 30, 650 km² in 1993, about 280 km² had been controlled annually (Wu Wei,1997).

Although the reversing value was rather low compared with its expanded areas in the North China, only about 10% of total spread desertified land, the successful models have illustrated that the desertification can be controlled through appropriated measures. What we need are the confidence and action.