بررسي زيست محيطي، رويشگاه و بومشناسي گیاه سریش
بررسي زيست محيطي، رويشگاه و بومشناسي گیاه
سریش (Eremurus spectabilis) در خراسان رضوي
چکیده :
سریش تماشایی با نام علمی Eremurus spectabilis گیاهی چند ساله از خانوادهLiliaceae است که دارای ریشه های گوشتی و طویل است و همچنین دارای ساقه بلند به ارتفاع 100-80 سانتی متر می باشد . ساقه منفرد و نسبتاً ضخیم ، محکم و بدون برگ است. برگها تمام طوقه ای و گلها زرد رنگ، مجتمع در خوشه های ساده و متراکم هستند. موسم گلدهی آن در اردیبهشت و خرداد است.
طبق مطالعات انجام شده نتایج نشان دادند که دامنه ارتفاعی رویشگاههای این گونه از حداقل 900 تا 3000 متر در استان خراسان رضوي مشاهده می شود. این گیاه در اراضی کم عمق و سنگلاخی در تمام جهات جغرافیایی و شیب 12 تا 68درصد دیده می شود – وقوع مراحل رشد(فنولوژی) گیاه در سالهای مختلف و دامنه های ارتفاعی متفاوت می باشد- شروع رشد گیاه با خروج برگهای فراهم از اواخر اسفند تا اوایل فروردین آغاز می شود . با افزایش حرارت محیط در اواسط تا اواخر فروردین ساقه گلدهنده در مرکز طوقه نمایان می شود. با افزایش رشد طولی گل آذین، گلها از اوایل اردیبهشت تا اوایل خرداد از پائین به بالا به تدریج رسیده و سپس کپسولها با سه شکاف طولی باز شده و بذور ریزش می کنند. نتایج حاکی از آن است که مراحل رشد گیاه به ازای تقریباً هر 200 متر افزایش ارتفاع به مدت 7-6 روز به تعویق می افتد- گیاه پس از گلدهی از بین نرفته و بسته به میزان ذخایر ریشه مکن است بلافاصله در سال بعد به گل رفته و یا تا چند سال وارد مرحله زایش نگردد. این گونه خاکهای کم عمق و سنگلاخی با بافت لومی شنی تالومی سیلتی بدون گچ با اسیدیته حدود خنثی که به خوبی زهکشی شده اند را ترجیح می دهد. پائین بودن هدایت الکتریکی(EC) خاک بیانگر مقاومت کمتر این گونه به شوری است زاد آوری این گیاه توسط بذر است . بذور جهت جوانه زنی نیاز به سرما داشته و در شرایط آزمایشگاهی بعد از 4 ماه پنجاه درصد بذور جوانه می زنند. حدود 50-40 درصد بذور توسط لارو زنبوری از جنس Eurytoma sp. خسارت دیده و زاد آوری گیاه را شدیداً تحت تأثیر قرار می دهند- علاوه بر این بهره برداری سنتی از ریشه های گیاه در زمان خشک شدن برگها که توأم با مرحله تکامل بذر ( مرحله شیری- خمیری) است، نیز در کاهش زاد آوری گیاه نقش مهمی را ایفا می کنند.
